Haber

Akciğer basıncı yükselince beyinde hafıza sisi çöküyor

03.11.2026

Pulmoner hipertansiyon hastalarının çoğu, nefes darlığının yanında tuhaf bir zihin bulanıklığından ve unutkanlıktan da şikayet ediyor. Pittsburgh Üniversitesi (Pitt) ve UPMC’den araştırmacılar, bu “beyin sisi” hissinin rastgele olmadığını, akciğerlerdeki hastalık sürecinin doğrudan beyne uzanan bir zincirle bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Ekip, NCOA7 adlı genin tetiklediği bir iltihap zincirinin hem akciğerleri hem de beyni etkilediğini belirledi. Bu genin aşırı aktif hale gelmesi, vücutta kronik bir iltihaplanma sürecini başlatıyor; bu süreç akciğer damarlarında basıncı artırırken aynı zamanda beyne de sinyal gönderiyor.

Beyne ulaşan bu iltihap sinyalleri, mikroglia hücrelerini harekete geçiriyor. Mikroglia, beynin bağışıklık sistemi gibi çalışan ve normalde hasarlı hücreleri temizleyen özel hücrelerdir; ancak aşırı uyarıldıklarında kendileri de sinir hücrelerine zarar verebilir.

Araştırmacılara göre bu aşırı uyarılmış mikroglia yanıtı, beyincik ile frontal (alın) bölgesi arasındaki devreleri kesintiye uğratıyor. Beyincik hareket koordinasyonunun yanı sıra dikkat ve bilişsel süreçlerde de rol oynarken, frontal bölge planlama, karar verme ve hafıza gibi üst düzey zihinsel işlevleri yönetiyor.

Bu iki bölge arasındaki bağlantının zayıflaması, hastaların yaşadığı dikkat dağınıklığı ve hafıza sorunlarını açıklayabilir. Yani sorun yalnızca akciğerlerde değil, akciğerlerden başlayıp beyne kadar uzanan bir iltihap yolunda saklı olabilir.

Bu bulgu, akciğer hastalıklarının yalnızca solunum sistemini değil, doğrudan beyin işlevlerini de etkileyebileceğini gösteriyor. Pulmoner hipertansiyon gibi kronik hastalıklarla yaşayan kişilerin yaşadığı unutkanlık ya da odaklanma güçlüğü, çoğu zaman yorgunluğa ya da strese bağlanıyor; oysa altında somut bir biyolojik mekanizma olabilir.

Bu tür bir bağlantının ortaya konması, gelecekte tedavilerin yalnızca akciğer basıncını değil, beyindeki iltihaplanmayı da hedef almasının önünü açabilir. Ancak paylaşılan bilgiler, çalışmanın örneklem büyüklüğü, hangi yöntemlerin kullanıldığı veya hangi dergide yayımlandığı gibi ayrıntıları içermiyor.

Bu nedenle bulgunun kapsamı ve insan sağlığına etkisinin boyutu konusunda temkinli olmak gerekiyor. NCOA7-mikroglia-beyincik zincirinin insanlarda nasıl işlediğini netleştirmek için çalışmanın ayrıntılarının bağımsız olarak incelenmesi ve bulguların daha geniş gruplarda tekrarlanması gerekiyor.

Kaynak: Neuroscience News

Akciğer basıncı yükselince beyinde hafıza sisi çöküyor — Haberler