Haber
Balık yağındaki DHA, stresli yavru sıçanlarda otizm benzeri davranışları yatıştırdı

04.11.2026
Omega-3 yağ asitlerinden DHA, erken yaşta strese maruz kalan sıçanlarda tekrarlayan davranışları azaltıp sosyal etkileşimi geri getirdi. Bu bulgu şaşırtıcı çünkü beslenme yoluyla alınan basit bir yağ asidinin, beyindeki iltihaplı süreçleri frenleyerek davranışsal değişim yaratabildiğini gösteriyor.
Çalışma Pediatric Discovery dergisinde yayımlandı ve erken dönemde strese maruz bırakılan sıçan modelleri üzerinde yürütüldü. Araştırmacılar bu hayvan modelini, otizmle ilişkilendirilen bazı davranışsal özellikleri incelemek için kullandı.
Deneyde sıçanlar erken yaşamlarında stres etkenine maruz bırakıldı, ardından bir kısmına DHA verildi. Daha sonra hayvanların tekrarlayan hareketleri ve sosyal davranışları gözlemlenerek karşılaştırıldı.
Sonuçlar DHA'nın, prefrontal korteksteki JNK adlı iltihap sinyal yolunu bloke ettiğini ortaya koydu. Prefrontal korteks, karar verme ve sosyal davranışların düzenlenmesinde rol oynayan bir beyin bölgesi; buradaki iltihaplı süreçlerin bastırılması davranışsal iyileşmeyle ilişkilendirildi.
Aynı zamanda DHA, NRF2 adı verilen antioksidan enzim sistemini güçlendirdi. Bu enzimler hücreleri oksidatif strese karşı koruyan bir savunma mekanizması oluşturuyor ve güçlenmeleri beyin dokusundaki hasarın azalmasına katkı sağlıyor olabilir.
Bu iki mekanizmanın birlikte çalışması sonucunda sıçanlarda tekrarlayan davranışlar azaldı, sosyallik ise belirgin biçimde arttı. Yani omega-3 takviyesi, beyindeki iltihap ve oksidatif stres yükünü azaltarak davranışsal bir düzelme sağlamış görünüyor.
Günlük hayatla bağlantısı düşünüldüğünde, bu bulgu beslenme ile beyin gelişimi arasındaki ilişkiye dair ilgi çekici bir ipucu sunuyor. Ancak bu, omega-3 takviyesinin insanlarda otizm belirtilerini azaltacağı anlamına gelmiyor; çalışma yalnızca bir hayvan modelinde gözlemlenen biyolojik bir mekanizmayı tarif ediyor.
Bulguların insanlara doğrudan aktarılabilmesi için önemli sınırlılıklar var. Sıçan modelleri otizmin karmaşık insan biyolojisini tam olarak yansıtmıyor, erken stres modeli otizmin tüm formlarını temsil etmiyor ve nedensellik ilişkisinin insan çalışmalarıyla da doğrulanması gerekiyor.
Kaynak: Neuroscience News
