Haber
DEHB'li gençlerde nefes alışı bile farklı, ilaçla birlikte değişiyor

15.11.2026
DEHB'i olan gençlerin nefes alma biçimi, hastalığı olmayanlardan ölçülebilir şekilde farklı çıktı ve bu örüntü, dikkat eksikliği ilaçları kullanıldığında değişiyor. Bulgu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun yalnızca zihni değil, bedeni de etkilediğini gösteren daha geniş bir araştırma dizisinin parçası.
Yeni bulgular, Sinirbilim Derneği'nin yıllık toplantısı Neuroscience 2026'da sunuldu. ABD'de her dokuz çocuktan biri DEHB tanısı alıyor, bu da onu çocukluk döneminin en yaygın nörogelişimsel bozukluklarından biri yapıyor. Dört ayrı araştırma ekibi, bozukluğun nefesten zaman algısına, beyin kimyasından alkol kullanımına kadar geniş bir yelpazeyi nasıl etkilediğini inceledi.
Weizmann Bilim Enstitüsü'nden Timna Soroka ve ekibi, genç yetişkinlerde DEHB'ye özgü bir nefes alma örüntüsü belirledi; bu örüntü, bozukluğu olmayan kişilerden net biçimde ayrışıyor. Katılımcılar uyarıcı ilaç kullanmaya başladığında bu solunum örüntüsünün değiştiği gözlendi, bu da nefes alış biçiminin DEHB'nin tedaviye yanıtını izlemek için bir gösterge olabileceğine işaret ediyor.
California Eyalet Üniversitesi Fresno'dan Kelly Carrasco'nun çalışması ise DEHB'li bireylerin kronik bir zaman baskısı yaşadığını, sürekli geride kaldıkları hissiyle yaşadıklarını ortaya koydu. Bu bulgu, DEHB'nin yalnızca dikkat dağınıklığı değil, zamanı nasıl algıladığımızla da ilgili olduğunu gösteriyor.
Kaliforniya Üniversitesi San Diego'dan Jonathan Ahern'in ekibi, DEHB tanılı çocuk ve ergenlerin beyin taramalarında, sağlıklı yaşıtlarına kıyasla daha düşük beyin demiri seviyeleri tespit etti. Beyindeki demir, dopamin gibi sinyal maddelerinin üretiminde rol oynadığı için bu fark özellikle dikkat çekici; araştırmacılar zamanla hangi beyin bölgelerinin bu düşüşten etkilendiğini de belirledi.
Florida Üniversitesi'nden Amanda Elton'ın bulguları ise hem DEHB hem alkol kullanım bozukluğu olan genç yetişkinlerde, DEHB ilaçlarının sorunlu içki içme davranışını azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor. Bu sonuç, iki durumun aynı anda görüldüğü kişiler için tedavi yaklaşımlarının yeniden düşünülmesi gerektiğine işaret ediyor.
Toplantının moderatörü, Georgetown Üniversitesi'nden bilişsel sinirbilimci Chandan Vaidya, DEHB'nin motor hareketlilikten çok daha geniş, beyni ve bedeni birlikte etkileyen sistemik bir durum olduğunun artık netleştiğini söylüyor. Vaidya'ya göre bu bulgular, DEHB'yi daha iyi anlamak ve tanı ile tedaviyi geliştirmek için çalışılması gereken alanların çeşitliliğini gösteriyor.
Bu bulgular henüz bir bilimsel dergide yayımlanmadı, konferansta sunulan ön sonuçlar niteliğinde ve bağımsız olarak tekrarlanmayı bekliyor. Çalışmaların örneklem büyüklükleri ve yöntem detayları henüz kamuya tam olarak açıklanmadığından, nefes örüntüsünden beyin demirine kadar uzanan bu ilişkilerin nedensellik mi yoksa birliktelik mi olduğunu söylemek şimdilik erken.
Kaynak: MedicalXpress
