Haber

Parkinson'da gündüze sızan uyku dalgaları halüsinasyonun habercisi olabilir

12.11.2026

Beyniniz uyanıkken bile uykuya dalan bir parçaya sahip olsa ne olurdu? Parkinson hastalığıyla yaşayan kişilerde tam olarak bu yaşanıyor: beyin, gündüz saatlerinde bile uykuda görülen yavaş dalgaları üretmeye başlıyor ve bu durum halüsinasyonlarla doğrudan ilişkili çıkıyor.

Araştırma, 84 Parkinson hastasının katıldığı bir EEG çalışmasına dayanıyor. EEG, kafa derisine yerleştirilen elektrotlarla beynin elektriksel aktivitesini kaydeden, ağrısız ve yaygın kullanılan bir yöntem. Bilim insanları bu yöntemle katılımcıların gündüz, tamamen uyanık oldukları anlardaki beyin dalgalarını incelemiş.

Normalde yavaş, senkronize beyin dalgaları derin uyku sırasında ortaya çıkar; beynin dinlenme ve kendini onarma süreciyle bağlantılıdır. Ancak bu çalışmada araştırmacılar, bazı Parkinson hastalarının uyanıkken de bu uyku tipi dalgaları sergilediğini fark etmiş. Yani beynin bir kısmı, kişi tamamen bilinçliyken adeta kısa süreli "uyku molaları" veriyor.

Bu gündüz sızıntısının rastgele olmadığı görülmüş. Dalgaların görülme sıklığı, hastaların yaşadığı halüsinasyon düzeyiyle doğrudan ilişkiliymiş; daha fazla yavaş dalga sızıntısı, daha belirgin halüsinasyon deneyimleriyle birlikte seyrediyor.

Araştırmacılar aynı zamanda bu beyin dalgalarının bilişsel gerilemeyle de bağlantılı olduğunu bulmuş. Yani sadece algısal bozukluklar değil, hafıza ve düşünme süreçlerindeki zorluklar da bu gündüz uyku dalgalarıyla el ele gidiyor gibi görünüyor.

Bu bulgu günlük hayat açısından önemli bir kapı aralıyor: eğer bu beyin dalgaları erken bir uyarı işareti olarak kullanılabilirse, hekimler halüsinasyonlar ya da bilişsel gerileme henüz belirgin hale gelmeden önce riskli hastaları tespit edebilir. Araştırmacılar bu dalgaları olası bir prodromal biyobelirteç olarak tanımlıyor; yani hastalığın ilerleyişini önceden haber verebilecek bir sinyal.

Böyle bir erken uyarı sistemi, tedavi planlamasında ve hastaların takibinde hekimlere değerli bir araç sunabilir. Halüsinasyonlar Parkinson hastalarının yaşam kalitesini ciddi biçimde etkileyen, çoğu zaman gözden kaçan bir belirti; bu yüzden onları önceden öngörebilmek klinik açıdan kıymetli.

Yine de bulgular temkinle değerlendirilmeli. Çalışma 84 kişilik bir örneklemle sınırlı ve bu tür bulguların daha büyük hasta gruplarında tekrarlanması gerekiyor. Ayrıca beyin dalgalarındaki bu değişimin halüsinasyonlara yol açtığını mı yoksa her ikisinin de ortak bir altta yatan süreçten mi kaynaklandığını söylemek için henüz yeterli kanıt yok.

Bu nedenle gündüz görülen yavaş dalgaların gerçek bir nedensel ilişkiyi mi yansıttığı, yoksa hastalığın ilerleyişine eşlik eden bir belirti mi olduğu sorusu açık kalıyor. Gelecekteki çalışmaların bu dalgaları zaman içinde izleyerek hastalığın seyriyle ilişkisini daha net ortaya koyması bekleniyor.

Kaynak: Neuroscience News

Parkinson'da gündüze sızan uyku dalgaları halüsinasyonun habercisi olabilir — Haberler