Haber
Üniversite öğrencilerinde belirsizliğe tahammülsüzlük 2012'den beri 3 kat hızla artıyor

19.11.2026
Gençlerde kaygı oranlarının yükseldiğine dair haberleri sık duyuyoruz. Peki bu, ruh sağlığına dair farkındalığın artmasından mı kaynaklanıyor, yoksa gerçekten daha fazla psikolojik sıkıntı mı yaşanıyor? Yeni bir analiz, ikinci ihtimali işaret eden somut bir veri sunuyor.
Araştırmacılar 1992 ile 2023 yılları arasında 35 binden fazla üniversite öğrencisinden toplanan verileri incelemiş. Bu uzun zaman aralığı, kaygıyla ilgili eğilimlerin tek bir yılın fotoğrafı yerine onlarca yıllık bir çizgi üzerinden izlenmesine imkân tanıyor. İncelenen ölçütlerden biri, 'belirsizliğe tahammülsüzlük' olarak adlandırılan psikolojik özellik.
Belirsizliğe tahammülsüzlük, kişinin geleceğe dair net olmayan durumları normalden daha rahatsız edici ve tehdit edici bulma eğilimini tanımlıyor. Bu özelliği yüksek olan kişiler, 'ne olacağını bilmemek' fikrine karşı daha güçlü bir kaygı tepkisi geliştiriyor. Uzun süredir anksiyete bozukluklarıyla ilişkilendirilen bir kavram bu.
Analizin en çarpıcı bulgusu zamanlamayla ilgili. Öğrencilerdeki belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi, 2012 yılından itibaren önceki döneme kıyasla üç kat daha hızlı bir artış göstermiş. Yani kaygıya yatkınlıktaki yükseliş, son on yılda belirgin şekilde ivme kazanmış.
Bu bulgu, gençlerdeki kaygı artışının yalnızca 'artık daha çok konuşuyoruz' ya da 'artık daha çok tanı koyuyoruz' açıklamasıyla sınırlı olmadığını düşündürüyor. Ölçülen psikolojik eğilimde gerçek bir değişim var gibi görünüyor. Bu da konuyu, salt algı meselesi olmaktan çıkarıp araştırılması gereken bir olgu haline getiriyor.
Günlük hayatta belirsizliğe tahammülsüzlüğün yükselmesi, karar verme güçlüğünden sosyal medyadaki sürekli bilgi arayışına kadar birçok davranışı etkileyebilir. Geleceğe dair netlik beklentisinin artması, küçük belirsizlikler karşısında bile kaygı tepkisinin tetiklenmesine yol açabilir. Bu da günlük işleyişi, uyku düzenini ve ilişkileri dolaylı olarak etkileyebilecek bir durum.
Yine de bulguların sınırlarını göz önünde bulundurmak gerekiyor. Veriler yalnızca üniversite öğrencilerinden toplanmış; bu da sonuçların genel nüfusa ne ölçüde yansıtılabileceğini belirsiz bırakıyor. Ayrıca çalışma, belirsizliğe tahammülsüzlükteki artışın nedenini değil, sadece bu artışın varlığını ve hızını ortaya koyuyor.
Araştırmacıların izlediği yöntem, nedensellik ilişkisi kurmaya değil, zaman içindeki eğilimi gözlemlemeye dayanıyor. Dolayısıyla 2012 sonrası yaşanan hızlanmanın hangi toplumsal, teknolojik ya da ekonomik etkenlerle bağlantılı olduğu bu veriyle kanıtlanmış değil. Bu sorunun yanıtlanması için farklı yaş gruplarını ve toplulukları kapsayan ek çalışmalara ihtiyaç var.
Kaynak: Neuroscience News
