Haber

Vahşi tilkiler evcilleşirken beyinlerindeki saldırganlık hücreleri azaldı

03.11.2026

Sibirya'nın ünlü gümüş tilkileri, sadece birkaç kuşak içinde insan eliyle evcilleştirilmişti. Şimdi araştırmacılar bu hızlı dönüşümün beyinde tam olarak nereye iz bıraktığını buldu: saldırganlıktan sorumlu bir devre, adeta budanmış.

Çalışma, genetikçi Dmitri Belyaev'in başlattığı ve onlarca yıldır sürdürülen meşhur tilki evcilleştirme deneyine dayanıyor. Belyaev, vahşi tilkileri nesiller boyunca yalnızca insana karşı en uysal davrananları seçerek üretmiş ve zamanla köpek gibi davranan, insana bağlanan bir tilki hattı ortaya çıkmıştı.

Araştırmacılar bu evcilleştirilmiş tilkilerin beynini, aynı türün evcilleştirilmemiş vahşi bireyleriyle karşılaştırdı. Odak noktaları, hipotalamusun ventromedial bölgesiydi; bu bölge beyinde doğuştan gelen saldırganlık ve savunma tepkilerini yöneten bir tür alarm merkezi olarak biliniyor.

İncelemede dikkat çeken fark, bu bölgedeki östrojen reseptörü alfa taşıyan nöronların sayısındaydı. Evcilleştirilmiş tilkilerde bu nöronların sayısı, vahşi akranlarına kıyasla belirgin biçimde azalmıştı.

Östrojen reseptörü alfa, hormonal sinyallere duyarlı ve saldırganlık davranışının düzenlenmesinde rol oynayan bir protein türü. Bu nöronların azalması, ventromedial hipotalamusun saldırganlığı tetikleme kapasitesinin de zayıflamış olabileceğine işaret ediyor.

Bulgu, evcilleşmenin yalnızca davranışsal bir eğitim meselesi olmadığını, seçilim baskısının beyin devrelerini fiziksel olarak yeniden şekillendirebildiğini gösteriyor. Birkaç kuşaklık bir seçilim süreci, saldırganlığın beyindeki hücresel altyapısını küçültmeye yetmiş görünüyor.

Bu tablo, evcil hayvanlarla kurduğumuz günlük ilişkiyi de farklı bir açıdan düşündürüyor. Köpekler ya da kediler gibi türlerin insana karşı neden bu kadar uysal olabildiği sorusuna, beyindeki somut bir devre üzerinden kısmi bir yanıt sunuyor.

Yine de bulguların insan davranışına ya da başka türlere doğrudan genellenmesi için temkinli olmak gerekiyor. Çalışma tek bir tilki hattına ve belirli bir beyin bölgesine odaklanıyor; saldırganlığın azalmasında başka beyin bölgelerinin ve genetik etkenlerin payı olup olmadığı henüz netlik kazanmış değil.

Kaynak: Neuroscience News

Vahşi tilkiler evcilleşirken beyinlerindeki saldırganlık hücreleri azaldı — Haberler