Yeni beyin atlası, nöronların kimliğini miras almadığını, ilk saatlerinde inşa ettiğini gösteriyor

Stowers Enstitüsü'nden araştırmacılar, meyve sineği (Drosophila) görsel sisteminin gelişimini takip ederek 232,251 bireysel hücrenin en detaylı gelişim atlasını oluşturdu.

Bu çalışma, nöronların ebeveyn kök hücrelerinden tamamlanmış bir kimlik mirası almadığını, bunun yerine doğumdan sonraki kısa bir süre içinde aktif olarak inşa edildiğini ortaya koydu.

Araştırmacılar, nöronların kimliklerini belirleyen genlerin ve bu genlerin aktivasyonunu kontrol eden DNA anahtarlarının haritasını çıkardı. Bu süreçte, nöronların kimliklerinin, doğumdan hemen sonra, DNA'nın düzenleyici yapısının önemli ölçüde değiştiği bir dönemde belirlendiği keşfedildi.

Özel Lab'dan Neşet Özel, bu bulguların, nöron kimliğinin nasıl oluştuğu konusundaki eski bir sorunun yanıtını verdiğini belirtti. Nöronlar, son hücre bölünmelerinden sonra bölünmeyi durdurup nöron olma kararını verdiklerinde doğmuş sayılıyor.

Çalışma, nöronların kimliklerinin belirlenmesinde kullanılan genetik komutların tek bir emirle değil, esnek ve modüler bir sistemle inşa edildiğini gösterdi. Bu sistemde, farklı nöron tipleri için farklı DNA anahtarları kullanılıyor.

Atlas, nöronların gelişiminde kaybolmuş bir geçiş adımını ortaya çıkardı ve bu durum, nöronların kimliğinin ebeveyn hücreden sadece devralınmadığını, doğumdan sonra aktif olarak yeniden inşa edildiğini gösterdi.

Araştırma, belirli nöron türlerini üretmek veya değiştirmek isteyen bilim insanlarının, bu nöronları tanımlayan genlerin yanı sıra bu genlerin ne zaman ve nasıl aktive edildiğini anlamaları gerektiğini vurguladı.