Araştırma Asistanı
Bir araştırma fikri yaz; açık arşivlerde konuna uyan ve lisansı kullanıma izin veren veri setlerini bulalım, sana adım adım bir plan çıkaralım. OpenNeuro verisini MR, fMRI, EEG ve DTI laboratuvarlarında kendin analiz edebilirsin.
Kullanmadan önce
- OpenNeuro, veriyi yükleyen araştırmacıdan kimlik bilgilerini (ad, doğum tarihi, çekim tarihi gibi) çıkarmasını ve yapısal MR görüntülerinde yüz bölgesini silmesini ister; katılımcının açık izni yoksa yüzü silinmemiş görüntü kabul etmez. Bu kimliksizleştirme yükleyenin sorumluluğundadır ve tam anonimlik garantisi değildir: katılımcıların kimliğini belirlemeye çalışma, veriyi eğitim ve araştırma için kullan, yayında veri setine atıf yap.
- Yapay zekâ önerileri hatalı olabilir; veri setini açmadan önce açıklamasını kontrol et.
- Yalnızca lisansı ticari kullanıma ve türetmeye izin veren veri setlerini gösteriyoruz (CC0, PDDL, CC BY, ODC-By, ODbL). Lisans denetimi otomatiktir; veriyi kullanmadan önce kaynağındaki lisansı da oku. Sonuçlar eğitim ve araştırma amaçlıdır; tıbbi tanı yerine geçmez.
- Araştırma fikrine ad, hasta bilgisi ya da kendi sağlık durumun gibi kişisel bilgiler yazma. Yazdığın metni veritabanımıza kaydetmiyoruz; giriş yaptıysan konuyu anlamak ve plan yazmak için yurt dışındaki bir yapay zekâ hizmetine gönderilebilir.
Nasıl çalışır?
Bir konu yaz ya da örneklerden birine dokun; altı adım sırayla yanar.
Konunu anladık
Yazdığın cümleden araştırmak istediğin kavramları ve ölçüm yöntemini çıkardık. Arşivlerdeki veri setleri İngilizce yazıldığı için aramayı bu kavramların İngilizce karşılıklarıyla yaptık. Yanlış anladıysak konunu başka kelimelerle yeniden yazabilirsin.
Açık arşivleri taradık
Beş açık arşivde (OpenNeuro, NeuroVault, DANDI, Zenodo, PhysioNet) aynı anda aradık. Arşivlerin araması bazen konuyla ilgisiz sonuç da döndürür; bu yüzden her sonucun başlığında, görev adlarında ve açıklamasında konunun gerçekten geçip geçmediğini otomatik olarak denetledik. Bu bir terim denetimidir: verinin sorunu yanıtlayıp yanıtlamadığına açıklamasını okuyarak sen karar verirsin.
Lisansları denetledik
Her veri setinin lisansını ve erişim koşulunu arşivin kendi kaydından okuduk. Yalnızca ticari kullanıma ve türetmeye izin veren açık lisansları (CC0, PDDL, CC BY, ODC-By, ODbL) bıraktık. Ticari olmayan (NC), türetmeyi yasaklayan (ND), aynı lisansla paylaşma şartı olan (CC BY-SA), başvuru, kayıt ya da veri kullanım sözleşmesi isteyen ve lisansı belirsiz verileri eledik.
Uygun veri setlerini sıraladık
Kalan veri setlerini konuna ne kadar uyduğuna göre sıraladık: önce doğrudan eşleşenler, sonra kısmen eşleşenler, en sonda ilgili kavramlarla eşleşenler. Şimdi sıra sende: açıklamalarını oku ve “Bu veriyi seç” düğmesiyle birini seç.
Araştırma planını hazırladık
Seçilen veri seti için adım adım bir plan yazdık: soru, değişkenler, analiz ve dikkat edilecekler. Plan yol gösterir; sonuç uydurmaz.
Veriyi laboratuvarda analiz et
Seçilen veri setinin dosyalarını bulduk. Bir katılımcı ve görev seç, düğmeye bas: dosya OpenNeuro'dan doğrudan tarayıcına iner ve ilgili laboratuvarda kendin analiz edersin.
Arşiv bilgileri canlı olarak alınır; yapay zekâ yalnızca konuyu anlamaya ve plan yazmaya yardım eder, sonuç ya da sayı üretmez.
